Met groot genoegen mogen wij u in de komende tijd wat van de pennenvruchten laten lezen van Sietse Werkman, wiens werk binnenkort ook in boekvorm uitkomt.
Wat de neurowetenschap ons kan leren over de liefde (1)
Bewaar het mooiste voor het laatst
“De moderne samenleving wil ons doen geloven dat jongeren seksueel actief kunnen zijn als ze vinden dat ze daar aan toe zijn en dat, als ze de juiste voorzorgsmaatregelen nemen, alles prima is, maar de feiten vertellen een ander verhaal.” Zo begint Dr. Joe S. McMIlhaney z’n boek “Hooked”, dat hij met mede-auteur mevr. Freda McKissic Bush, MD, in 2008 het licht deed zien. Uitspraken als: “Volg je hart” en “Als het goed voelt, dan is het goed,” die de laatste decennia als algemene waarheden werden geproclameerd, worden door dit verslag van zestien jaar wetenschappelijk onderzoek, door een overtuigende hoeveelheid wetenschappelijk bewijs, onderuitgehaald.
In de inleiding schrijft McIlhaney het volgende: “Modern neurowetenschappelijk onderzoek heeft opzienbarende nieuwe informatie aan het licht gebracht over de invloed van seksualiteit op onze hersenen. Het effect van seksualiteit op onze hersenen kan een breed scala van gevolgen hebben en hoewel er nog veel vragen onbeantwoord zijn, weten wij dat seksualiteit letterlijk iemands brein kan veranderen en het gedachteproces en zelfs toekomstige beslissingen kan beïnvloeden.”
McIlhaney en McKissic Bush zijn er van overtuigd dat, als kennis wordt genomen van deze nieuwe onderzoeken, men zal kiezen voor een totaal andere seksuele levensstijl: “Nu we deze informatie hebben is er een grote kans dat we individueel en als samenleving een nieuwe seksuele revolutie te weeg kunnen brengen, één die werkelijk draait om seksuele gezondheid. Wij geloven dat werkelijke verandering mogelijk is voor de grootste risicogroep: onze jongeren.”
Wat kan de neuro-wetenschap ons leren over iets wat zo ondefinieerbaar en persoonlijk is als …………………….liefde?
Vragen… De schrijvers hadden een aantal vragen, waaronder deze: Hoe kan het dat vrouwen die geen maagd meer waren toen ze trouwden veel meer kans hebben om te scheiden dan zij die geen seks voor het huwelijk hadden? Hoe komt het dat getrouwde stellen hoger scoren bij seksuele tevredenheidonderzoeken dan ongetrouwde personen die één of meerdere seksuele partners hebben? Waarom hebben seksueel actieve jongeren meer kans om depressief te worden dan hun leeftijdsgenoten die niet seksueel actief zijn? Waarom hebben stellen die samenwonen vier keer zoveel kans op ontrouw in hun relatie en gedrag dat de relatie negatief kan beïnvloeden door jaloezie, schuld, oneerlijkheid, enz., dan getrouwde stellen? Volgens de onderzoekers geven de nieuwste onderzoeken op het gebied van de neurowetenschap hier duidelijke en opzienbarende verklaringen voor.
Brein-chemie of begeleiding?
Hersenontwikkeling. Er wordt wel eens gezegd dat het grootste seksuele orgaan van de mens z’n hersenen zijn. Het is zeker het meest complexe orgaan en het is verantwoordelijk voor activiteiten en effecten die veel verder gaan dan het tijdelijke plezier van seksualiteit. Bij de talloze neuronen, die door synapsen zijn verbonden, kunnen nieuwe gecreëerd worden, die zich verder ontwikkelen of afsterven, gebaseerd op onze gedachten en activiteiten. Op deze manier verandert ieder mens zelf de specifieke structuur van z’n hersenen door z’n gedrag en door de keuzes die hij of zij maakt. Gezond gedrag vereist onderscheidingsvermogen. Dat vermogen is pas aanwezig als de hersenen volledig ontwikkeld zijn, dan pas kunnen de consequenties van gedrag volledig worden overzien. Voornamelijk met behulp van MRI scans deden wetenschappers een belangrijke ontdekking over de groei en de rijping van de hersenen. Het deel van de hersenen dat de mogelijkheid om volwassen beslissingen te kunnen nemen bestuurt, is namelijk voor het vijfentwintigste levensjaar, fysiek gezien, nog niet volgroeid.
Hormonen. Het was al bekend dat bij jongens uit gezinnen met een slechte, ongezonde ouder-kind relatie het risico om betrokken te raken bij allerlei soorten van gevaarlijk gedrag, inclusief seks, veel groter is. Voor meisjes uit dergelijke gezinnen was de incidentie nog hoger. Toch bleek uit onderzoek dat in elk van de gevallen de thuissituatie, opmerkelijk genoeg, een grotere invloed had dan de, zelfs boven gemiddeld hoge hormoonwaarden bij deze jongeren en als de ouder-kind relatie goed was leken deze hormoonwaarden zelfs nauwelijks meer een rol te spelen.
Wat geeft dit aan? De auteurs: “Iedere puber gaat door een periode van enorme lichamelijke en geestelijke veranderingen. Een intense fascinatie voor seksualiteit gaat vaak gepaard met deze veranderingen. Maar blijkbaar is het toch zo, dat dit niet de beslissingen over het seksueel gedrag van jongeren bepaalt. In een gezonde thuissituatie en bij goede ouderbegeleiding kan een jongere uitstekend door deze onstuimige periode heen komen.”
In een onderzoek over seksualiteit, gepubliceerd in ‘Seventeen magazine’, bekende de helft van de jongeren dat ze weliswaar vaak toegaven aan alleen maar een avondje uit (‘just a hook-up’), maar dat ze eigenlijk graag een echte, vaste relatie wilden.
Wat de neurowetenschap ons kan leren over de liefde (2)
Aanraking doet iets met je brein
In het vorige artikel hebben we kunnen lezen wat nieuwe onderzoeken ons leren over seksualiteit en relaties. Uit deze onderzoeken blijkt dat seksueel actieve jongeren drie keer zo veel kans hebben op depressiviteit dan hun niet seksueel actieve tegenhangers. Bij de meisjes die seksueel actief waren, kwam suïcidaal gedrag drie keer zo vaak voor dan bij hun vriendinnen die nog maagd waren, terwijl bij de seksueel actieve jongens die kans zeven keer zo hoog bleek te zijn. Deze jongeren zullen er nooit bij stil gestaan hebben dat depressiviteit en suïcidale gedachten veroorzaakt kunnen worden door hun seksueel gedrag.
Beloning zonder onderscheid.
Dopamine geeft je een goed gevoel als je iets opwindends doet. Het speelt een belangrijke rol bij het waarnemen, bij motorische activiteiten en bij motivatie en beloning, maar ook bij verslaving. Seksuele activiteit is één van de belangrijkste opwekkers van de dopamine beloning. Het geeft je het verlangen om plezierige/opwindende dingen te herhalen en daardoor heeft het een grote invloed op menselijk gedrag. Belangrijk echter om te weten is, dat dopamine op zich waardeneutraal is. Het geeft een onwillekeurige respons, iets wat je dus niet in de hand hebt. Het wordt wel een beloningssignaal genoemd, maar het kan niet onderscheiden tussen goed en kwaad, schadelijk of onschadelijk. Het beloont alle soort van gedrag zonder onderscheid. Dopamine waarden bereiken hun top in de tienerjaren, waarbij ze daarna, pas in de adolescentie, een belangrijke rol spelen in het (kunnen) maken van volwassen beslissingen.
Het ‘monogame molecuul’ voor een gezond seksueel leven.
Een andere buitengewoon interessante doorbraak is de ontdekking van de werking van de neurochemicaliën: oxytocine en vasopressine. Oxytocine is een bij vrouwen voorkomende chemische stof, terwijl vasopressine de bij mannen werkzame tegenhanger is; samen worden ze wel het ‘monogame molecuul’ genoemd. Oxytocine en vasopressine zijn van cruciaal belang voor een gezond seksueel leven. Daarmee wordt bedoeld een relatie die stabiel is en waar de partners voor de rest van hun leven een hoge graad van bevrediging en welbevinden ervaren. Dit heeft namelijk z’n effect op alle aspecten van het leven, waaronder de lichamelijke en de geestelijke gezondheid, maar ook financiën en andere materiële zaken, zowel voor de partners, als voor hun nageslacht. Vanuit deze sociaal-emotioneel gezonde en stabiele thuissituatie krijgen de kinderen dus ook de meest optimale kansen.
Oxytocine en ‘bonding’ (binding)
Niet in staat zijn tot binding in een relatie na verschillende seksuele contacten is als plakband dat z’n kleefkracht verloren heeft nadat het verschillende keren is vastgeplakt en weer losgemaakt is.
Het was al langer bekend dat oxytocine zorgt voor een band/binding [Eng: ‘bonding’] tussen moeder en kind. Nu is echter ook gebleken dat deze neurochemische stof zorgt voor binding van de vrouw naar de man en dat de (ver)bindingskracht veel sterker is dan voorheen werd aangenomen en als gevolg daarvan heeft het een breder scala van consequenties. Deze kunnen bij bepaald gedrag negatief/schadelijk zijn voor de relatie. Wat de onderzoekers nu hebben geconstateerd is dat het verlangen om een bepaalde relatie aan te gaan niet alleen een emotioneel gevoel is. Binding is echt en net als de ‘hechtkracht’ van lijm, een krachtige verbinding die niet ongedaan gemaakt kan worden zonder grote emotionele en zelfs lichamelijke pijn. De binding is zo sterk dat, zelfs nadat een serieuze romantische ontmoeting wordt verbroken, hersenscans op de gebieden waar de fysieke pijngebieden zich bevinden dit al laten zien. Echte chemische stoffen verbinden zich met echte hersencellen tot nieuwe, blijvende, fysieke (lichamelijke) verbindingen, waardoor twee mensen op een unieke manier, ook in hun ‘mind’, met elkaar verbonden worden.
Knuffelen (hugging) en ‘bonding’
Onderzoek door Louann Brizendine M.D., een neuropsychiater aan de Universiteit van Californië, geeft overtuigend aan hoe snel de binding plaatsvindt, maar hij ontdekte ook, en dit was nieuw, dat oxytocine zorgt voor een gevoel van vertrouwen in de persoon waarmee de vrouw in direct fysiek contact is. Dit vertrouwen is uiteraard van vitaal belang voor een gezonde relatie, maar een uiterst belangrijke vraag is wel met wie je deze relatie wilt! Bij een experiment met ‘hugging’ (omarmen/een knuffel geven) bleek dat na een twintig seconden – knuffel van een partner, er in de hersenen al oxytocine wordt afgegeven, dat de binding tussen de knuffelaars al is vastgelegd en de ‘vertouwens-circuits’ van de hersenen al geactiveerd zijn. De schrijvers waarschuwen dan ook om je niet zo maar door iemand te laten knuffelen tenzij je van plan bent hem te vertrouwen…! Aanraken, staren, positieve emotionele interactie, kussen en een orgasme stimuleren ook de afgifte van oxytocine. Daar komt bij dat men in dit verband heeft ontdekt dat net als dopamine, ook oxytocine waardeneutraal is en een onwillekeurig proces activeert dat niet kan onderscheiden tussen een zgn. ‘one-night-stand’ (eenmalig seksueel contact) en een partner voor het leven. De wetenschappers waarschuwen dan ook dat het brein van de vrouw haar zo kan misleiden en verblinden, dat zij in een slechte/ongezonde relatie kan zitten, terwijl ze denkt dat het een goede relatie is door het fysieke contact en de oxytocine respons die daardoor gegenereerd wordt.
Vasopressine.
Vasopressine, de mannelijke tegenhanger van oxytocine, speelt een rol in veel lichamelijke functies, zoals bloeddrukregulatie en, door z’n invloed op de nierfunctie, bij de vochtregulatie in het lichaam. De functie in relaties is die van seksuele binding met de partner en de binding tussen vaders en kinderen. Als een man en een vrouw een sterke emotionele band hebben, hebben de kinderen een grotere kans dat ze door hun beide natuurlijke ouders, die immers de sterkste biologische, maar ook de nu aangetoonde neurofysieke band met ze hebben, worden opgevoed. Net als dopamine en oxytocine heeft vasopressine een enorme impact op menselijk gedrag. Toch zijn de meeste mensen zich daar niet van bewust. Mannen zouden zich kunnen afvragen waarom ze terug gaan naar dezelfde vrouw die hen zo beroerd behandeld of zich afvragen waarom ze zich heel diep van binnen niet in staat voelen tot echte overgave/binding aan een vrouw nadat ze sekspartner na sekspartner hebben gehad. Helaas weten ze eenvoudig niet dat hun hersenen tijdens die seksuele contacten, niet alleen overstroomd worden met dopamine wat een geweldig gevoel geeft, maar ook met vasopressine en deze neurochemische stof schept een gedeeltelijke/gedeelde band met elke vrouw waar ze seks mee hebben. Zo riskeren ze het om het ontwikkelen van een vitale, aangeboren mogelijkheid om een langdurende emotionele verbinding aan te gaan, die het gevolg is van seks met dezelfde persoon, te beschadigen. Dit heeft te maken met de eerder ontdekte plooibaarheid of kneedbaarheid van het brein. Omdat het brein zo kneedbaar is wordt het door dit gedrag fysiek veranderd en gaat het promiscue gedrag als normaal beschouwen. Ook hierop is het verhaal van het plakband, dat de eerste keer het best plakt, van toepassing.
Leave and cleave. (verlaten en hechten)
“For this cause shall a man leave father and mother, and shall cleave to his wife: and they twain shall be one flesh. Wherefore they are no more twain, but one flesh. What therefore God hath joined together, let not man put asunder.
[Matthew 19: 5 and 6, KJV]
“Daarom zal een mens vader en moeder verlaten en zal zijn vrouw aanhangen en die twee zullen tot één vlees zijn; alzo dat ze niet meer twee zijn, maar één vlees. Hetgeen dan God samengevoegd heeft, scheide de mens niet.”
(vetgedrukt: SW).
[Matheus 19: 5 en 6, SV]
Wat de neurowetenschap ons kan leren over de liefde (3)
Lust of liefde?
“…U trekt mij met koorden van liefde…”
De bijbel begint met een huwelijk en eindigt er mee. Het eerste wonder van de Here Jezus was op een huwelijksfeest. In het laatste Bijbelboek lezen we over de bruiloft van het Lam. In de Efezebrief is in de tekst van hoofdstuk 5 het huwelijk van man en vrouw verweven met het huwelijk van Christus en de gemeente: “…dit geheimenis is groot…”
In het vorige hoofdstuk hebben we gezien hoe wonderlijk nauwkeurig Gods Woord is. Vier keer lezen we in de Bijbel de tekst: “Daarom zal een mens vader en moeder verlaten en zal zijn vrouw aanhangen en die twee zullen tot één vlees zijn; alzo dat ze niet meer twee zijn, maar één vlees.” God spreekt het uit na de schepping van de mens, de Here Jezus haalt het aan als hij onderwijst over echtscheiding en geeft daarbij scherp de grenzen aan. Ook de apostel Paulus haalt dezelfde tekst aan als hierover vragen komen van de gemeenten uit de heidenen. Deze tekst is één van de vele voorbeelden waaruit blijkt dat bij nadere bestudering, de Bijbel méér letterlijk kan worden genomen dan eerst wel werd gedacht. Interessant en ook bemoedigend is het dat de Here God mèt de opdracht, ook de (‘biologische’) ondersteuning geeft, naarmate je meer en meer in gehoorzaamheid aan Zijn Woord met Hem wandelt : “…opdat je een lang leven zult hebben…”
In Rom 19:19 en 20 wijst God ons er op dat de onzienlijke dingen van de schepping, uit de schepselen verstaan worden en doorzien. De Bijbel geeft ook aan dat het natuurlijke eerst komt en dan het geestelijke. Dat was zo bij de schepping van man en vrouw en zo zal het ook zijn bij de herschepping (1 Kor 15). In deze onderzoeken is het natuurlijke van het schepsel, de mens, onderzocht. Gods Woord geeft aan dat het doel van onderzoeken is: het verstaan en doorzien van Gods eeuwige Kracht en Goddelijkheid. Dit mogen wij ook zien in het geheimenis van het huwelijk. Het mag ons doen beseffen dat wij mensen “niet te verontschuldigen zijn” (Rom 2: 20) en ons te meer doen verlangen naar de ontmoeting met onze Heer en Bruidegom. Met sterkere banden dan (biologische) liefdeskoorden heeft God ons Zijn liefdesverklaring gegeven: een volmaakte overgave, uit liefde geboren.
Feromonen.
Feromonen zijn chemicaliën die uitgescheiden worden door de huid en door de zweetklieren. Als ze door de neus worden geïnhaleerd kunnen ze verbazingwekkende en onverwachte gedachten, gevoelens en gedragsreacties geven. Hoewel feromonen overgebracht worden door middel van geur, kunnen ze niet bewust geroken worden. Onderzoek heeft aangetoond dat feromonen betrokken zijn bij de seksuele aantrekkingskracht van een vrouw voor een bepaald type man. Maar, net als bij dopamine, oxytocine en de andere neurochemicaliën, is deze beïnvloeding onbewust. Veel mensen denken dat hun (nieuwe) keuzes bepaald worden door gevoelens van liefde, maar die keuzes kunnen sterk beïnvloed zijn door feromonen of een ander effect dat het vermogen tot helder, onderscheidend denken kan vertroebelen.
Beestachtig?…
Volgens de onderzoekers gebeurt er dus het volgende: wanneer mensen seks hebben, wordt er dopamine in hun hersenen afgegeven, dat hun beloont voor deze opwindende en plezierige daad. Als dit seksueel contact met regelmaat wordt voortgezet tussen dezelfde partners, wordt er bij de vrouw oxytocine afgegeven en bij de man vasopressine, dat die twee personen aan elkaar verbindt en hen ook het verlangen geeft tot meer seksueel contact. Daar komt bij dat daardoor de synapsen, die bij zowel het mannelijke als bij het vrouwelijke brein een belangrijke rol spelen in toekomstige seksuele contacten, door dit regelmatig seksueel contact worden versterkt, terwijl de synapsen die seksuele terughoudendheid reguleren, verzwakt worden en uiteindelijk op non-actief worden gesteld.
Samengevat kan geconstateerd worden dat seksueel contact aangaan een kettingreactie van hersenactiviteiten teweeg brengt, hetgeen leidt tot sterkere bindingen en het verlangen naar meer seksualiteit tussen die twee mensen, die op deze wijze, in hun unieke intimiteit, in groeiend vertrouwen, zich in toenemende mate, naar lichaam en ziel, aan elkaar bloot geven. De auteurs: “Het mag enigszins bot klinken, maar als wij dit intieme samenspel van diep menselijke affectie en overgave aan elkaar, loskoppelen van seksualiteit, strippen we het unieke menselijke aspect ervan en verwordt de seksuele daad tot rauw dierlijk gedrag.”
Verliefdheid, liefde en…lust?
De onderzoekers gebruiken het woord ‘infactuation’, dat vertaald wordt met: (dwaze/onnozele) verliefdheid of kortstondige liefde als tegenhanger van werkelijke liefde. Verliefdheid blijkt de grote imitator van echte liefde te zijn, omdat uit hersenenonderzoek blijkt dat dezelfde gebieden geactiveerd worden bij deze onvolwassen ‘dwaze’ verliefdheid als bij echte, eerste liefde. Daarom is het onmogelijk om door middel van wetenschappelijke hersentechnieken of middels de sociologische wetenschappen vast te stellen of de gevoelens die iemand heeft voor een ander persoon verliefdheid is of echte, eerste liefde. Als dit belangrijke verschil al zo moeilijk vast te stellen is door geavanceerd neurochemisch onderzoek, moet je als ouders en niet minder als jongere zelf, al helemaal oppassen met de aankondiging ‘ik ben verliefd’. Dit gevoel van liefde kan trouwens wèl heel intens zijn en zelfs de kenmerken van OCD (Obsessive Compulsive Disorder; Ned.: dwangneurose) vertonen. Een van de meest verrassende uitkomsten in het hersenonderzoek is dat liefde en lust in onze hersenen afzonderlijk en op een specifieke manier worden geregistreerd en gehanteerd. De onderzoekers ontdekten dat recente hersenstudies duidelijk lieten zien dat bepaalde gebieden in de hersenen geactiveerd werden als foto’s van geliefden werden getoond. Deze hersenpatronen toonden een duidelijk verschil met de hersenpatronen die geassocieerd werden met lust. Iemand kan zich dus alleen seksueel aangetrokken voelen tot een andere man of vrouw. Vooral jongeren moeten hierop bedacht zijn. Iemand kan een ander benaderen met veel warmte, liefde en genegenheid, maar dit kan allemaal gebaseerd zijn op lust, met de bedoeling de ander tot seks te verleiden. Binnen de context van een liefdevolle huwelijksrelatie is er niks mis met seksuele lust, maar seksualiteit buiten deze context gaat voorbij aan het feit dat gezond menselijk gedrag de integratie vraagt van alles wat we zijn: lichaam, geest, emoties en ziel.
‘Stand By Your Man’ (Tammy Wynette)
Voor de onderzoekers is de beste reden om nog niet seksueel met elkaar betrokken te raken voor het huwelijk het simpele feit dat huwelijksstatistieken duidelijk aangeven dat een huwelijk dat begonnen is vóór de leeftijd van 21 jaar veel minder kans heeft om stand te houden. De statistieken tonen aan dat als jonge mensen al met seks beginnen als ze 16 jaar oud zijn, ruim 44% van hen meer dan vijf of meer seksuele partners zal hebben gehad als ze 20 zijn. Als ze daarentegen voor het eerst een seksuele relatie hebben als ze 20 jaar zijn of ouder, zal slechts 15% van hen vijf of meer seksuele partners hebben gehad. Verder kan seksuele betrokkenheid in elke leeftijdsgroep, voor het huwelijk, in een latere vaste relatie zo’n intense begeerte tot herhaling opwekken, dat het al het andere in die relatie kan overheersen.
Aan het begin van deze serie artikelen werd de vraag gesteld of de neurowetenschap ons iets zou kunnen leren over iets wat zo ondefinieerbaar en persoonlijk is als liefde. Het nieuwe neurowetenschappelijk onderzoek laat ons zien dat het menselijke brein een verbazingwekkend orgaan is dat we nooit volledig zullen begrijpen en het is nog moeilijker om te begrijpen wat het betekent om volledig mens te zijn. Het leven is geen verzameling van keuzes en we zijn geen robots die hopeloos verslaafd zijn aan bepaald gedrag. En te denken dat we niks meer zijn dan een groep hersencellen of neurochemische stoffen die reageren op onze omgeving is volgens de wetenschappers een belachelijke gedachte. We kunnen niet verklaard worden door hoeveelheid, materie of beweging. De neurowetenschap die in dit boek wordt uitgelegd, toont aan dat het menselijk brein niet gewoon maar een koude, mechanische computer is, die informatie verwerkt, maar een levend orgaan, dat zowel door liefde, emotie en vriendelijkheid, als door trauma, pijn en beledigingen, om maar iets te noemen, gevormd wordt. De schrijvers benadrukken dat de onderzoeksresultaten die ze in dit boek presenteren, slechts het topje van de ijsberg zijn, maar zo zeggen ze, dat betekent niet, dat wat we nu weten niet zonder consequenties zou zijn. “De ontdekkingen die wij rapporteren zijn verifieerbaar. De lessen die we trekken, uit de feiten die we presenteren, zijn praktisch, omdat ze laten zien op welke manier mensen in elkaar zitten. De aanbevelingen voor gedrag zijn realistisch en redelijk, omdat ze gebaseerd zijn op betrouwbare informatie over hoe we het best functioneren.” Na al deze onderzoeken is dan ook de uiteindelijke conclusie dat al deze ingewikkelde processen en interacties van neurochemische stoffen er op gericht zijn om een langdurige monogame relatie aan te gaan en die te versterken om zo de gezinsstructuur, die zo cruciaal is voor ons leven, te steunen en te versterken.
Sietse H.W. Werkman M SEN
Deze artikelen zijn ook te vinden in het Maandblad: “Weet”.
Een deel van de in dit boek behandelde stof is afkomstig uit onlangs ontdekte informatie, maar het zal de lezer verrassen dat andere gedeelten van deze materie reeds in de vorige eeuw, aan beide zijden van de Atlantische Oceaan, bekend waren. Er was nota bene in het jaar 1857 al een zitting van het complete Amerikaanse Congres, waarbij een aantal van deze gegevens werd doorgegeven!De lezer zal ook merken dat Noord-Amerika tijdens verschillende perioden in de wereldgeschiedenis een prominente rol speelde in de exploraties en kolonisaties door de tien stammen van Israël!Naast het verifiëren van de bijbelse verslagen die over de wereldgeschiedenis vertellen, zal dit boek bovendien afrekenen met de “politiek correcte” gedachte, dat de beschavingen van de Oude Wereld geen koloniën hadden in de Nieuwe Wereld, vóór de tijd van Columbus.Dit boek biedt een gloednieuwe, bijbelse visie op de wereldgeschiedenis, waarbij het de natiën, koninkrijken en gebeurtenissen behandelt die (hoewel welbekend onder de Grieken en Romeinen) worden genegeerd door het huidige onderwijssysteem.
